KASTAMONU MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ STRATEJİK PLAN KONULU MAKALE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ STRATEJİ GELİŞTİRME BİRİMİNCE HAZIRLANMIŞTIR.

NEDEN STRATEJİK PLANLAMA

Stratejik Planlama ya da daha geniş anlamıyla stratejik yönetim, kurum ve kuruluşların mevcut durum, misyon, temel ilkeler ve değerlerinden hareketle geleceğe ilişkin bir vizyon oluşturarak, bu vizyona ulaşabilmek için uygun hedef ve stratejiler belirlemek, tüm bunları süreçler bazında inceleyebilmek üzere ölçülebilir kriterler belirleyerek, performansları izleme ve sonuçlarını değerlendirme sürecini ifade eder.

İşimiz eğitim olduğuna göre ve de eğitimin toplumsal öneminin herkesçe benimsenmesi gereken bir olgu olduğu düşünüldüğünde, eğitimde stratejik planlamanın önemi daha iyi kavranmış olacaktır. Eğitim bir süreçtir ve bu süreçte aslolan, bireyin davranışlarının, toplumsal değerler çerçevesinde yine toplumun beklentileriyle eşleştirilerek istenilen değişimi gerçekleştirmek çabalarıdır. Bu nedenle, eğitim kurumlarının özellikle de okulların çevre koşullarını inceleyerek değerledirmeleri ve çevreye uyum süreci ile birlikte istendik değişimlere hazır bir alt yapı oluşturarak, toplumun talepleri ile ülkenin gerçekleri çerçevesinde bir sentez yaparak, açık ve dışa dönük stretejiler geliştirmek gerekliliği kaçınılmazdır.

Bütün bu amaçların kaynaklar kullanılmak suretiyle gerçekleştirilebileceği ve tüm kaynaklarında kıt olduğu gerçeğinden yola çıkacak olursak, kıt kaynakları en etkin, reel ve ekonomik biçimde kullanabilme yöntem ve organizasyonları başarı ve başarısızlığımızın ölçülebilme kriterleri olarak performansımızı belirleyecektir.

Stratejik Palanın, misyondan yola çıkarak bir vizyon öyküsüne dayandırıldırıldığı düşüncesiyle, gelecekte arzulanan pozisyonun kavramsal bir biçimde iyi ifade edilmesi, dolayısıyla üst düzey yöneticilerinin tam desteği ile her kademedeki çalışanların benimseyeceği bir içselliği tam anlamıyla sağlayarak, iç ve dış paydaşların ihtiyaç ve beklentilerine uygun performans kriterleri geliştirmek suretiyle, gelecekte alacağı biçimin ifadesinden daha öte, güçlü ve etkileyici bir içerik taşıyan küresel ve devamlılığı olan bir tarz olarak görülmesi ve özümsenmesi gerektiği düşüncesindeyiz.

Stratejik Yönetimin en önemli özelliği organizasyonun hem kendi durumunu, hem de organizasyon dışındaki çevrenin analizini gerekli kılmasıdır. Kendi iç yapısını, sistem ve süreçlerini tanımayan bir organizasyonun başarılı olabilme şansı yoktur. Aynı şekilde organizasyonun dışındaki çevrenin de iyi analiz edilerek, belirlenen misyon ve vizyon kavramlarının içeriğinde strateji ve aksiyon planları yapılabilmesi kavramlarını içermesidir.

Artan ölçüde karmaşık ve dinamik hale gelen dünyamızda, değişim için bir yol haritası özelliği olan stratejik planlama; geleceğe yönelik, günlük kararların etkilerine vurgu yapması ve uzun vadeli bakış açısı taşıması özelliğiyle, hedeflere ulaşmaya yönelik periyodik yaklaşımları ve güncellemeleri içermesi, esnek ve uyum sağlayıcı bir niteliği beraberinde getirmesi anlamında ilerlemenin en kolay yolu olarak algılanmalıdır.

Kurumun kontrolü dışında gerçekleşerek, kuruma avantaj sağlayan fırsatların iyi değerlendirilmesi, yine kurumun kontrolü dışında gerçekleşebilecek olumsuz etkileyeceği varsayılan engellerin bertaraf edilebilmesi, yönetimi önceden sistemli düşünmeye sevk etmesi ve kurum içi çabaların daha iyi ve sistematik koordine edilmesi gerekliliğini beraberinde getireceğinden, denetim için başarı standartlarının geliştirilmesi gerekliliği sonuçlarını da zorunlu kılarak, kurumun temel hedef ve politikalarını daha kesin biçimde saptamaya yöneltmesi ve beklenmedik gelişmelere karşı hazırlıklı olma fırsatını doğurması anlamında önem taşır.

Bir ülkenin en önemli stratejik gücü insan unsurudur. Çünkü insanı yaşlı, hastalıklı ve tembel olan ülkelerin stratejik ufukları da yetersiz olur. Biz ülkemizin genç, çalışkan ve dinamik nüfusunu değerlendirebilme becerisini kazandığımız anda, bugünün çok tartışılan sıkıntılı konularının çözümü daha basit hale gelecektir.

Eğitim bireyin bilgi edinme isteği nedeniyle bir tüketim malı olarak algılanmalıdır. Aynı zamanda bireye uzmanlık, beceri, kişilik kazandırma, çağdaş, teknik ve toplu yaşama zorunluluğu nedeniyle de bir üretim etmedir. Bireyin kendi kendini geliştirmesinde, ufkunun genişlemesinde ve niteliğinin artırılmasın yönünde olumluluklar sağlamakta olup bir maliyeti vardır. Eğitimin kendi başına kültürün kopmaz bir parçası olduğu gerçeğinden yola çıkıldığında; bireylerin yetenek ve bilgilerinden tam olarak yararlanamayan, yeterince örgütlenememiş bir toplumda eğitimin verimliliğinin düşük olacağı kaçınılmaz bir gerçektir ve bu nedenle eğitimde verimin rakamlarla ölçülmesi çok zor olup tam bu noktada Stratejik Plan kavramının önemli bir rehber olmak adına eğitimde birincil konumu alması devreye girecektir. Bu bağlamda;

Eğitimde Stratejik Planlama, toplumsal etkinliklere yol gösteren ve toplumsal değişimi denetlemeye yönelik bir çaba olduğuna göre, bu çabada topluma ilişkin istenmeyen sonuçların engellenmesi amaçlanırken, arzu edilen sonuçlara ulaşmanın desteklenmesi gözetilmektedir.

Stratejik , kurumun misyonunu ileriye götürme, dışsal ve içsel güçler ışığında kurum için amaçlar belirleme, kurumun amaçlarına ulaşmasında özel politikalar saptama ve kurumun temel hedef ve amaçlarının başarılabilmesi için bunları en uygun biçimde uygulamaya geçirilebilme süreci olup, muhakeme yapabilmeyi, geleceği öngörmeyi ve yönetimin iyileştirilmesini amaçlayan, kurumun etkinliliğini ve dinamizmini sağlayan önemli bir amaç olarak görülerek, belirsizlik ortamında kurumun istenilen sonuca ulaşabilmesini sağlar.

Bu anlamda Stratejik Planlamayı, sistemli bir biçimde geleceğe ilişkin en geniş bilgiyle, risk alıcı kararlar verme, bu kararları uygulamak için gereksinim duyulan çabaları sistemli olarak örgütleme ve sistemli bir dönüt yoluyla, bu kararların beklentiler karşısındaki sonuçlarını ölçmeye yönelik bir süreç olarak algılıyor , çalışmalarımızı bu doğrultuda planlıyor ve yapıyoruz.

•Nihat TARAKÇI • İl Milli Eğitim Müdürü